دوماهنامه علمی پژوهشی

مقدمه: اختلال وسواس فکری-عملی یکی از اختلالات روان‌شناختی شایع است که با افکار و رفتارهای تکراری و اضطراب‌آور همراه است.

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی، طرحواره‌درمانی و درمان ترکیبی (ترکیب طرحواره‌درمانی و رفتاردرمانی دیالکتیکی) بر نشانگان بالینی و سلامت روان افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی انجام شد.

روش: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. از میان مراجعه‌کنندگان به مطب‌های روان‌پزشکی شهر تهران در سال ۱۴۰۲، تعداد ۶۰ نفر که بر اساس مصاحبه بالینی و پرسشنامه وسواس فکری-عملی ییل-براون، تشخیص این اختلال را دریافت کرده بودند، به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در سه گروه آزمایشی (هرکدام ۱۵ نفر) و یک گروه کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند. گروه‌های آزمایشی تحت درمان قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ (GHQ-28) و آزمون‌های تحلیل کوواریانس یک‌متغیره (ANCOVA)، تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و آزمون بنفرونی، از طریق نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر سه روش درمانی تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش نشانگان بالینی و بهبود سلامت روان افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی دارند. با این حال، تفاوت معناداری بین اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی و طرحواره‌درمانی مشاهده نشد، اما درمان ترکیبی در مقایسه با دو روش دیگر، تأثیر معنادارتری بر بهبود وضعیت بیماران داشت.

نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، درمان ترکیبی (رفتاردرمانی دیالکتیکی و طرحواره‌درمانی) در مقایسه با استفاده منفرد از هر یک از این روش‌ها، تأثیر بیشتری بر کاهش نشانگان بالینی و بهبود سلامت روان افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی دارد.