Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa بررسی رابطه کمال‌گرایی و تحمل ناکامی در دانش‌آموزان تیزهوش با نقش واسطه‌ای تنظیم هیجان The Relationship between Perfectionism and Frustration Tolerance in Gifted Students: The Mediating Role of Emotion Regulation تخصصي Special پژوهشي Research چکیده زمینه و هدف: کمال‌گرایی به‌عنوان یک ویژگی شخصیتی دووجهی، می‌تواند هم&rlm;زمان موجب پیشرفت و آسیب‌پذیری هیجانی در دانش‌آموزان تیزهوش شود. پژوهش‌های پیشین عمدتاً به رابطه دوگانه کمال‌گرایی و تحمل ناکامی پرداخته‌اند و نقش واسطه‌ای مهارت‌های تنظیم هیجان در این جمعیت کمتر بررسی شده است. هدف از این مطالعه بررسی رابطه کمال‌گرایی و تحمل ناکامی با نقش واسطه‌ای مهارت‌های تنظیم هیجان (ارزیابی مجدد شناختی و فرونشانی هیجانی) در دانش‌آموزان دختر تیزهوش است. مواد و روش‌‌ها: پژوهش توصیفی ـ هم‌بستگی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر پایه‌های هفتم تا نهم مدارس استعدادهای درخشان شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه شامل ۲۴۲ دانش‌آموز دختر با میانگین سنی ۷۳/13 سال (دامنه ۱3 تا ۱۵ سال) بود که پس از کسب نمره بالاتر از ۹۰ در مقیاس کمال‌گرایی چندبعدی (هویت و فلت، ۱۹۹۱)، به روش هدفمند انتخاب شدند. معیارهای ورود شامل نداشتن اختلال روان‌پزشکی تشخیص‌داده‌شده و مصرف‌نکردن منظم داروهای روان‌پزشکی در سه ماه گذشته بود. از مقیاس تحمل ناکامی (هرینگتون، ۲۰۰۵) و پرسش‌نامه تنظیم هیجان (گراس و جان، ۲۰۰۳) استفاده شد. داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-28 و AMOS-24 تحلیل شد. یافته‌ها: کمال‌گرایی در تحمل ناکامی اثر مستقیم منفی داشت (۰۰۱/0>p، 41/0-=β). کمال‌گرایی ارزیابی مجدد شناختی را کاهش داد (۰۰۱/0>p، 447/0-=β) و ارزیابی مجدد شناختی تحمل ناکامی را پیش‌بینی کرد (۰۰۱/0>p، 303/0= β). نقش واسطه‌ای فرونشانی هیجانی تأیید نشد. مدل نهایی ۴۱ درصد از واریانس تحمل ناکامی را تبیین کرد. نتیجه‌گیری: کمال‌گرایی ناسازگار از طریق تضعیف ارزیابی مجدد شناختی، تحمل ناکامی را کاهش می‌دهد. آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان مبتنی‌بر ارزیابی مجدد شناختی می‌تواند از تأثیرات منفی کمال‌گرایی در تحمل ناکامی در دانش‌آموزان تیزهوش بکاهد. Background and Aim: Perfectionism, a multifaceted personality trait, can simultaneously foster achievement and emotional vulnerability in gifted students. Previous research has primarily examined the bivariate relationship between perfectionism and frustration tolerance, leaving the mediating role of emotion regulation skills in this population largely unexplored. This study aimed to examine the relationship between perfectionism and frustration tolerance and the mediating role of emotion regulation strategies (cognitive reappraisal and expressive suppression) among gifted female students. Materials and Methods: This descriptive-correlational study employed structural equation modeling. The statistical population included all gifted female students in grades 7-9 in Mashhad, Iran, during the 2024-25 academic year. The sample consisted of 242 female students with a mean age of 13.73 years (Age range: 12-15 years) who scored above 90 on the Multidimensional Perfectionism Scale (Hewitt & Flett, 1991) and were selected through purposive sampling. Inclusion criteria included no self-reported psychiatric disorders and no psychiatric medication use in the past three months. The Frustration Discomfort Scale (Harrington, 2005) and the Emotion Regulation Questionnaire (Gross & John, 2003) were used. Data were analyzed using structural equation modeling through SPSS software (version 28) and AMOS (version 24). Results: Perfectionism had a significant negative direct effect on frustration tolerance (β = -0.41, P < 0.001). Moreover, it significantly reduced cognitive reappraisal (β = -0.447, P < 0.001). The cognitive reappraisal itself positively predicted frustration tolerance (β = 0.303, P < 0.001). The mediating role of expressive suppression was not supported. The final model explained 41% of the variance in frustration tolerance. Conclusion: Maladaptive perfectionism diminishes frustration tolerance in gifted students by impairing cognitive reappraisal. Emotion regulation training focused on cognitive reappraisal may mitigate the adverse effects of perfectionism on frustration tolerance in gifted students. تحمل ناکامی, تنظیم هیجان, دانش‌آموزان تیزهوش, کمال‌گرایی Emotion regulation, Frustration tolerance, Gifted students, Perfectionism 193 202 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3281-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Kameli محمد کاملی mkamly156@gmail.com 100319475328460019055 100319475328460019055 No M.A. Student in Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانن Reyhaneh Afshar tourghi ریحانه افشار طرقی ryhnafshr@gmail.com 100319475328460019056 100319475328460019056 No M.A. Student in Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Sajedeh Darroudi ساجده درودی sajdhdrwdy@gmail.com 100319475328460019057 100319475328460019057 No M.A. Student in Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran . دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Sakineh Soltani kouhbanani سکینه سلطانی کوهبنانی s.soltani@um.ac.ir 100319475328460019058 100319475328460019058 Yes Associate Professor, Department of Educational Psychology and Counseling, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران