Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک بر نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب‌رسان The Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy on Rumination and Inferiority Feeling in Adolescent Girls with Self-Harming Behaviors تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: نوجوانان نسل حاضر با مشکلات رفتاری و روانی روزافزونی مواجه‌اند که لازم است توجه بالینی فراوانی به آنان شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک در نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب‌رسان انجام شد. مواد و روش‌‌ها: روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-‌پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب‌رسان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش شهر اصفهان در سال تحصیلی 140۳-140۴ تشکیل دادند. در این پژوهش 35 نوجوان دختر خودآسیب‌رسان با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جایگزین شدند (18 نوجوان در گروه آزمایش و 17 نوجوان در گروه گواه). نوجوانان حاضر در گروه آزمایش، رفتاردرمانی دیالکتیک را طی ده هفته در ده جلسه نود دقیقه‌ای دریافت کردند. در این پژوهش از پرسش‌نامه رفتارهای خودآسیب‌رسان (SHBQ)، نشخوار فکری (RQ) و احساس حقارت (IFQ) استفاده شد. داده‌ها با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS، نسخه 23، تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رفتاردرمانی دیالکتیک در نشخوار فکری (0001/0>P) و احساس حقارت (0001/0>P) نوجوانان دختر با رفتارهای خودآسیب‌رسان تأثیر معنادار دارد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، رفتاردرمانی دیالکتیک با به‌کارگیری آموزش روش درک هیجان، خودگویی‌های مثبت درباره هیجان‌ها، آموزش مهارت کاهش آسیب‌پذیری جسمانی، اتخاذ تصمیماتی درباره مهارت کاهش آسیب‌پذیری شناختی و آموزش مهارت‌های تحمل پریشانی، می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد برای کاهش نشخوار فکری و احساس حقارت دختران نوجوان با سابقه رفتارهای خودآسیب‌رسان استفاده شود. Background and Aim: The current generation of adolescents is facing increasing behavioral and psychological problems that require extensive clinical attention. One of the destructive behaviors that adolescents commit due to internal and external stressors is self-harm. Self-harm is defined as the intentional and self-inflicted destruction of body tissue for socially unacceptable purposes. This includes such behaviors as cutting, burning, biting, and scratching the skin. In addition, adolescents with self-injurious behaviors often report high rumination. On the other hand, adolescents with self-injurious behaviors usually face numerous social and psychological challenges. One of these challenges is a sense of inferiority, as these individuals are often judged and rejected by their peers and society because of their self-injurious behaviors. Accordingly, this study investigated the effectiveness of dialectical behavior therapy on rumination and feelings of inferiority among adolescent girls with self-harming behaviors. Materials and Methods: In terms of its applied purpose, this quasi-experimental study used a pretest/posttest design with a control group and a two-month follow-up period. The study population consisted of adolescent girls with self-harming behaviors referred to educational counseling centers in Isfahan during the academic year 2024-25. In total, 35 adolescent girls with self-harming behaviors were selected using a purposive non-random sampling method and randomly assigned to experimental (n=18) and control groups (n=17). The adolescents in the experimental group received dialectical behavior therapy over 10 weeks in ten 90-minute sessions. Self-Harm Behaviors Questionnaire (SHBQ), Rumination Questionnaire (RQ), and Inferiority Feeling Questionnaire (IFQ) were used in the present study. The data were analyzed using a mixed ANOVA in SPSS software (version 23). Results: The results showed that dialectical behavior therapy has a significant effect on rumination (F=56.90; Eta=0.63; P<0.001) and inferiority feeling (F=40.49; Eta=0.55; P<0.001) in adolescent girls with self-harming behaviors. Conclusion: Based on the research findings, dialectical behavior therapy, by using emotion perception techniques, positive self-talk about emotions, physical vulnerability reduction skills, decision-making skills, and distress tolerance skills, can be used as an effective method to reduce rumination and feelings of inferiority in adolescent girls with a history of self-harming behaviors : احساس حقارت, دختران نوجوان, رفتارهای خودآسیب‌رسان, رفتاردرمانی دیالکتیک, نشخوار فکری Adolescent Girls, Dialectical Behavior Therapy, Inferiority Feeling, Rumination, Self-Harming Behaviors 143 154 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3272-1&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh nazem alroaya فاطمه ناظم الرعایا Fa.nazmoraya@iau.ac.ir 100319475328460019145 100319475328460019145 No PhD Student of Psychology, Department of Psychology, Shk.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران tayyebeh sharifi طیبه شریفی Ta.sharifi1@iau.ac.ir 100319475328460019146 100319475328460019146 Yes Professor, Department of Psychology, Shk.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran استاد، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران mohammad ghasemi pirbalouti محمد قاسمی پیربلوطی Mgh@iau.ac.ir 100319475328460019147 100319475328460019147 No Assistant Professor, Department of Psychology, Shk.C., Islamic Azad University, Shahrekord, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران