Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa تأثیر نوروفیدبک در کاهش علائم اختلال نقص توجّه و بیش‌فعالی: یک مطالعۀ فرا تحلیل The effect of neurofeedback on reduction symptoms of Attention Deficit and Hyperactivity Disorder: a meta-analysis study تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">اختلال نقص توجه و بیش فعالی، به‌عنوان شایع‌ترین اختلال دوران کودکی شناخته شده است از سوی دیگر نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی غیرتهاجمی بخوبی مورد استقبال قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر فراتحلیل پژوهش‌های انجام شده در مورد تأثیر نوروفیدبک در کاهش اختلال نقص توجه با تأکید بر پژوهش‌های ایرانی بود. با استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی (نورمگز، مگیران، سیویلیکا و SID) به یافتن و جمع‌آوری تمام گزارش‌های پژوهشی اقدام شد. نمونه مطالعات مورد استفاده شامل ۱۰ مطالعه انجام شده از ۱۳۹۵ تا ۶ ماهه اول ۱۳۹۸ در سراسر ایران بود که ۱۱۱۸ نفر آزمونی را در بر می‌گرفت. داده‌های حاصل از این ۳۱ مطالعه با روش اندازه اثر تفاوت میانگین استاندارد شده یا d  کوهن (۱۹۸۸؛ هومن، ۱۳۸۷) برای مدل اثرهای ثابت مورد فرا تحلیل قرار گرفتند. تمام عملیات آماری با استفاده از ویرایش دوم نرم‌افزار جامع فراتحلیل CMA انجام شد. یافته‌ها نشان دادند که میانگین اندازه اثر کلی مطالعات مورد بررسی برای مدل اثرات ثابت برابر ۰/۵۷۴ و برای اثرات تصادفی برابر ۱/۲۱۴ هست که هر دو در سطح ۰/۰۰۱=P معنادار هستند. درمان‌های غیر دارویی در جلسه‌های متعدد و در سنین پایین می‌تواند نشانه‌های اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی افراد را بهبود ببخشید و کاهش دهد.  </div> <div style="text-align: justify;">Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is known to be the most common childhood disorder. On the other hand, neurofeedback has been well received as a non-invasive treatment. The aim of this study is meta-analysis of researches conducted to investigate the effect of neurofeedback in reducing attention deficiency disorder with a focus on Iranian researches. Research method was meta-analysis, so all research reports have been found and gathered using domestic databases. The sample consisted of ten studies done from 2016 to first half of 2019 all around the country (Iran) including 1118 subjects. Results of these 31 studies have been meta-analyzed for model of fixed effects using effect size of standardized mean difference or d Kuhn (1988; Hooman, 2008). All statistical operations were performed using 2nd edition of Comprehensive meta-analysis software (CMA). Results showed that mean of overall effect size of reviewed studies is 0.574 for fixed effects model and 1.214 for random effects that both are significant in p=0.0001 level. Non pharmacological treatments in sessions and lower ages can improve and reduce symptoms of attention deficiency and hyperactivity disorder.</div> نوروفیدبک, اختلال نقص توجه, فرا تحلیل Neurofeedback, Attention deficiency disorder, Meta-analysis 64 78 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1304-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Morteza Ziabakhsh سید مرتضی ضیاء بخش m.ziabakhsh@yahoo.com 10031947532846005732 10031947532846005732 No PhD Student of Educational Psychology, Department of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Masoud Sharifi مسعود شریفی m-charifi@sbu.ac.ir 10031947532846005733 10031947532846005733 Yes Assistant professor, Department of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Jalil Fath Abadi جلیل فتح آبادی j_fathabadi@sbu.ac.ir 10031947532846005734 10031947532846005734 No Associate Professor, Department of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Vahid Nejati وحید نجاتی Nejati@sbu.ac.ir 10031947532846005735 10031947532846005735 No Associate Professor, Department of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران