fa مقایسه‌ی تأثیر آموزش مهارت‌های مقابله شناختی‌رفتاری و برنامه پیشگیری از عود مبتنی بر ذهن‌آگاهی در کاهش علائم روانشناختی افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده با متادون تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong>مقدمه:</strong>مداخلات روان&shy;شناختی از جمله الزامات درمان کارآمد مصرف کنندگان مواد در دوره پرهیز می&shy;‌باشد.<br> <strong>هدف: </strong>هدف این مطالعه مقایسه تأثیر آموزش مهارت&shy;‌های مقابله&shy;‌ی شناختی<span dir="LTR">-</span>رفتاری و برنامه پیشگیری از عود مبتنی بر ذهن&shy;‌آگاهی بر کاهش علائم روانشناختی افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده با متادون بود.<br> <strong>روش: </strong>این پژوهش به روش آزمایشی و با طرح پیش‌&shy;آزمون&shy; پس&shy;‌آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه افراد وابسته به مواد مراجعه&shy;کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر اردبیل در نیمه دوم سال 1394 بود. حجم نمونه شامل 60 نفر بود که با روش نمونه&shy;‌گیری خوشه‌&shy;ای انتخاب و به تصادف در سه گروه بیست نفری (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری&shy; داده&shy;‌ها از آزمون تجدیدنظر شده فهرست علائم روانی استفاده شد. داده&shy;‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شد.<br> <strong>یافته&shy;‌ها: </strong>نتایج نشان داد که تفاوت آماری معنی‌داری بین میانگین نمرات پس‌آزمون سه گروه در متغیرهای شکایات جسمانی، افسردگی، پرخاشگری و روان‌پریشی وجود دارد؛ نتایج آزمون بونفرونی نیز نشان داد که تفاوت معنی‌داری بین گروه&shy;‌های آزمایشی در متغیرهای شکایات جسمانی، افسردگی و پرخاشگری وجود ندارد. ولی برنامه&shy;‌ی پیشگیری از عود مبتنی بر ذهن&shy;‌آگاهی به تنهایی در کاهش روان&shy;پریشی مؤثر بوده است.<span style="font-family:b zar;"></span><br> <strong>نتیجه&shy;‌گیری: </strong>نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که استفاده از روش&shy;‌های آموزش مهارت&shy;‌های مقابله شناختی رفتاری و پیشگیری از عود مبتنی بر ذهن&shy;آگاهی می‌تواند مداخله روان‌شناختی مفیدی برای کاهش علایم روان&shy;شناختی افراد وابسته به مواد باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Introduction: </strong>Psychological interventions are the one of requirements for effective treatment of substance users during abstinence period.<strong><span dir="RTL"></span></strong><br> <strong>Aim</strong><strong>:</strong> The aim of this study was comparing the effectiveness of the training of cognitive behavioral coping skills and mindfulness based relapse prevention in reducing psychological symptoms of people with substance dependency under methadone maintenance treatment.<br> <strong>Method:</strong> This study was conducted via experimental method with a pretest-posttest design and a control group. People with substance dependency referring to Ardabil centers of addiction treatment in the second half of 2017 comprised statistical population. The sample was sixty people, selected by cluster sampling and was assigned randomly to three 20 member groups of cognitive-behavioral coping skills; mindfulness based relapse prevention and control group. SCL -90-R was used to gather data in two pretest and posttest stages. The collected data were analyzed by multivariate covariance and bonferrony posthoc test.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that there are significant differences between the scores mean of three groups in the variables of somatic complaints, depression, aggression and psychosis. The results of boferrony test also showed that there are not significant differences between two experimental groups in somatic complaints, depression and aggression. But, the mindfulness-based relapse prevention alone was effective on reducing the psychosis.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> The results of this study indicate that the using of cognitive-behavioral coping skills training and mindfulness-based relapse prevention can be useful psychological intervention for reducing psychological symptoms of people with substance dependency.</span></span></div> مهارت­‌های مقابله­ شناختی­ رفتاری, پیشگیری از عود مبتنی بر ذهن­‌آگاهی, وابستگی به مواد Cognitive-behavioral coping skills, Mindfulness based relapse prevention, Psychological symptoms, Substance dependency 102 115 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-297-1&slc_lang=fa&sid=1 Sajjad Basharpoor سجاد بشرپور basahrpoor_sajjad@yahoo.com 10031947532846004218 10031947532846004218 Yes Associate Professor, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیل، اردبیل، ایران Fariba Maghsoud فریبا مقصود magsood_f@gmai.com 10031947532846004219 10031947532846004219 No MA in Psychology, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran کارشناس ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه محقق اردبیل، اردبیل، ایران. Fazeleh Heidari فاضله حیدری heidari_fazeleh@yahoo.com 10031947532846004220 10031947532846004220 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabil, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیل، اردبیل، ایران