Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa اثربخشی آموزش ذهن‎آگاهی مبتنی بر شناخت‎درمانی (MBCT) بر نشخوارفکری، خودکارآمدی و کیفیت زندگی بچه‎های بی‌‌سرپرست و بدسرپرست شهرستان سنندج The Effectiveness of Mindfulness-based Cognitive Therapy (MBCT) Training on Rumination, Self-Efficacy and Quality of Life in Orphaned and Maltreated Children in Sanandaj City تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: بچه‌های بی‌سرپرست و بدسرپرست به‌عنوان یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر در هر جامعه‌ای، با چالش‌های متعدد روان‌شناختی، مانند نشخوار فکری زیاد، خودکارآمدی و کیفیت زندگی پایین، مواجه هستند و این مشکلات می‌تواند تأثیرات بلندمدتی در زندگی آن‌ها داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن&lrm;آگاهی مبتنی‌بر شناخت&lrm;درمانی (MBCT) در نشخوار فکری، خودکارآمدی و کیفیت زندگی بچه&lrm;های بی‌‌سرپرست و بدسرپرست شهرستان سنندج انجام شد. مواد و روش‌‌ها: این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر شیوه اجرا، از نوع نیمه‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. ﺟﺎﻣﻌه آﻣﺎری تمام کودکانی بود که در مراکز نگهداری کودکان بی&lrm;سرپرست و بدسرپرست شهر سنندج در سال 140۲-140۳ زندگی می‌کردند. تعداد آن‌ها برابر با 60 کودک بود که سی نفر از آن‌ها به&lrm;عنوان نمونه با روش نمونه‌‌گیری در دسترس انتخاب و به‌‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و گواه (15 نفر) تقسیم شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های نشخوار فکری نولن ـ هوکسما (1991)، خودکارآمدی شرر (1982) و کیفیت زندگی (1996) استفاده شد. به‌منظور تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره با نرم‌افزار SPSS نسخه 21 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون به‌عنوان کووریت، میانگین نمرات مشارکت‌کنندگان در پس‌آزمون تفاوت معنادار دارد (05/0p˂) که همین موضوع تأثیر برنامه آموزش ذهن&lrm;آگاهی مبتنی‌بر شناخت&lrm;درمانی را در کاهش نشخوار فکری (001/0=p-value و130/55=F)، افزایش خودکارآمدی (001/0=p-value و 164/19=F) و کیفیت زندگی (001/0= p-valueو 203/47=F) نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان بیان کرد که آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی‌بر شناخت‌درمانی نه‌تنها به کاهش علائم منفی روانی کمک می‌کند، بلکه نقش مؤثری در تقویت منابع درونی و بهبود کلی رفاه ‌روانی کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست ایفا می‌کند. لذا، توصیه می‌شود این مداخلات در برنامه‌های حمایتی و توانمندسازی این گروه از کودکان گنجانده شود تا به بهبود پایدار و جامع کیفیت زندگی آنان کمک کند.   Introduction: As one of the vulnerable groups in any society, orphaned and maltreated children face numerous psychological challenges such as excessive rumination, low self-efficacy, and low quality of life, which can have long-term effects on their lives. Aim: The present study was conducted to investigate the effectiveness of mindfulness training based on cognitive therapy (MBCT) on rumination, self-efficacy and quality of life of orphaned and abused children in Sanandaj city. Method: This research was of an applied type and in terms of its implementation method, it was a quasi-experimental type with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population was all children who lived in centers for orphaned and maltreated children in Sanandaj city in 1402-1403. Their number was 60 children, 30 of whom were selected as a sample using the available sampling method and randomly divided into two experimental groups (15 people) and control (15 people). To collect data, the Nolen-Hoeksma rumination questionnaire (1991), Scherer self-efficacy (1982) and quality of life (1996) were used. Descriptive statistics and multivariate analysis of covariance were used to analyze the data using SPSS21 software. Results: The results showed that by controlling the effect of the pre-test as a covariate, the mean scores of the participants in the post-test had a significant difference (P˂0.05), which indicates the effect of the mindfulness training program based on cognitive therapy on reducing rumination (Sig=0.001 and F=75.207), increasing self-efficacy (Sig=0.001 and F=75.207), and quality of life (Sig=0.001 and F=43.472). Conclusion: The results obtained indicate that mindfulness training based on cognitive therapy not only helps to reduce negative psychological symptoms but also plays an effective role in strengthening internal resources and improving the overall psychological well-being of orphaned and maltreated children. Therefore, it is recommended that these interventions be included in support and empowerment programs for this group of children to help improve their quality of life in a sustainable and comprehensive way.     نشخوار فکری, خودکارآمدی, کیفیت زندگی, کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست, ذهن‌آگاهی rumination, self-efficacy, quality of life, orphaned and maltreated children, mindfulness 67 77 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2769-2&slc_lang=fa&sid=1 SeifAllah Rahmani سیف الله رحمانی Rahmaniseifola@gmail.com 100319475328460018722 100319475328460018722 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران aishe zandkarimi عایشه زندکریمی zandkarimiaishe@gmail.com 100319475328460018723 100319475328460018723 No MA. in General Psychology, Department of Psychology, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.