fa هم سنجی تأثیر درمان توانبخشی شناختی و تلفیق آن با تنظیم هیجان دیالکتیکی بر مشکلات هیجانی بیماران اچ‌آی‌وی با اختلالات عصب شناختی تخصصي Special پژوهشي Research <div><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه: </span></b><span lang="AR-SA">بیماری اچ‌آی‌وی یکی از نگرانی‌های اصلی نظام‌های بهداشتی و سلامت روان است که مشکلات هیجانی ناشی از اختلال در تنظیم هیجان، چالش‌های جدی برای بیماران ایجاد می‌کند.</span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">هدف:</span></b> <span lang="FA">این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان توانبخشی&shy;شناختی به‌تنهایی و تلفیق آن با تنظیم&shy;هیجان مبتنی بر رفتار‌درمانی دیالکتیکی بر مشکلات هیجانی بیماران مبتلا به اچ‌آی‌وی دارای اختلالات عصب‌شناختی انجام شد.</span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش:</span></b> <span lang="FA">این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به اچ‌آی‌وی مراجعه‌کننده به مرکز بیماری‌های رفتاری دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1400 بود. نمونه شامل 69 بیمار بود که به‌صورت تصادفی در سه گروه 23 نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) گمارده شدند. گروه اول درمان توانبخشی&shy;شناختی (10 جلسه یک‌ساعته، دو بار در هفته) و گروه دوم درمان ترکیبی (10 جلسه توانبخشی&shy;شناختی و 8 جلسه دو‌ساعته تنظیم&shy;هیجان) دریافت کردند. گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل آزمون نشانه‌های اختلالات روانی </span><span class="fontstyle01"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal"><span lang="AR-SA"><span style="color:black">(</span></span></span></span></span></span><span class="fontstyle01"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal"><span dir="LTR"><span style="color:black">SCL-90-R</span></span></span></span></span></span><span class="fontstyle01"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal"><span lang="AR-SA"><span style="color:black">) </span></span></span></span></span></span><span lang="FA">بود. داده‌ها با تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند.</span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته&shy;‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> هر دو درمان در مقایسه با گروه کنترل، مشکلات هیجانی (افسردگی، اضطراب، خصومت و حساسیت بین‌فردی) را کاهش دادند. درمان ترکیبی در کاهش افسردگی و اضطراب مؤثرتر بود (05/0</span><span dir="LTR">P<</span><span lang="AR-SA">).</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه&shy;‌گیری: </span></b><span lang="AR-SA">این یافته‌ها نشان‌دهنده برتری درمان ترکیبی در بهبود مشکلات هیجانی است. پیشنهاد می‌شود مراکز درمانی از این رویکرد ترکیبی به‌عنوان مکمل درمان‌های دارویی استفاده کنند و تحقیقات آتی اثر بلندمدت این مداخلات را بررسی کنند.</span></span></span></span></span></span></div> <div> <div id="ftn1"><span style="font-size:10pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></div> </div> <p><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b><span style="color:black">Introduction:</span></b><span style="color:black"> HIV remains a major concern for healthcare and mental health systems, with emotional dysregulation causing significant challenges for affected individuals.</span><br> <b><span style="color:black">Aim:</span></b><span style="color:black"> This study aimed to compare the effectiveness of cognitive rehabilitation therapy alone versus its combination with emotion regulation based on dialectical behavior therapy in addressing emotional problems among HIV patients with neurocognitive disorders.</span><br> <b><span style="color:black">Method:</span></b><span style="color:black"> This quasi-experimental study employed a pre-test, post-test, and follow-up design with a control group. The population comprised HIV patients attending the Behavioral Diseases Center at Shiraz University of Medical Sciences in 2021. A sample of 69 patients was randomly assigned to three groups (23 each): one receiving cognitive rehabilitation therapy (10 one-hour sessions, twice weekly), another receiving combined therapy (10 cognitive rehabilitation sessions plus 8 two-hour emotion regulation sessions), and a control group on a waiting list. The Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R) was used to assess emotional problems. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance. </span><br> <b><span style="color:black">Results:</span></b><span style="color:black"> Both interventions resulted in a significant reduction in emotional problems (including depression, anxiety, hostility, and interpersonal sensitivity) compared to the control group. Moreover, the combined therapy demonstrated greater effectiveness in reducing depression (p < 0.05).</span><br> <b><span style="color:black">Conclusion:</span></b><span style="color:black"> The findings highlight the superiority of combined therapy in improving emotional outcomes. It is recommended that treatment centers integrate this approach as a complement to pharmacological interventions, and future research should explore the long-term effects of these interventions.&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span><br> <b><span style="color:black">Keywords:</span></b><span style="color:black"> Cognitive rehabilitation, Emotion regulation, Dialectical behavior therapy, HIV, Neurocognitive disorders, Emotional problems</span></span></span></span></p> توانبخشی‌شناختی, تنظیم‌هیجان, رفتار‌درمانی دیالکتیکی, اچ‌آی‌وی, اختلالات عصب‌شناختی, مشکلات هیجانی References Aderinto, N. (2023). HIV-associated neurocognitive disorders in Africa: an emerging challenge: a correspondence. IJS Global Health, 6(3), e0146. Akbari, M., & Saidi, S. (2017). The effectiveness of psychosocial rehabilitation in reducing ne 158 174 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2900-1&slc_lang=fa&sid=1 Kimia Sahraian کیمیا صحراییان kimia.sahraian@eghlid.ac.ir 100319475328460016974 100319475328460016974 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Higher Education Center of Eghlid, Eghlid, Iran استادیار گروه روانشناسی، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران Azadeh Choobforoushzadeh آزاده چوب‌فروش زاده azadechoobforoush@ardakan.ac.ir 100319475328460016975 100319475328460016975 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities and social sciences, Ardakan University, Ardakan, Iran. دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران Leila Razeghian Jahromi لیلا رازقیان جهرمی Leilarazeghian1366@gmail.com 100319475328460016976 100319475328460016976 No Department of psychiatry, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran. روان پزشک، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران