Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa مقایسه اثربخشی بازتوانی شناختی رایانه‌ای و تمرین‌های عملی عصب‌روانشناختی بر حافظه-کاری و نشانگان‌ بالینی کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی Comparing the Effectiveness of Computerized Cognitive Rehabilitation and Practical Neuropsychological Exercises on Working Memory and Clinical Symptoms of Children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div>مقدمه: باتوجه به افزایش آمار کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی نسبت به سال‌های گذشته و نیز نیاز جامعه مبنی بر داشتن اطلاعات درست و دقیق علمی پیرامون این اختلال، ضروری است تا با انجام پژوهش و بررسی‌های دقیق‌تر در جامعه جهت درمان این اختلال اقدام شود‌‌. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی بازتوانی شناختی رایانه‌ای و تمرین‌های عملی عصب‌روانشناختی بر حافظه کاری و نشانگان بالینی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش کلیه کودکان 7 تا 11 سال مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی مراجعه کننده به روانپزشکان اطفال و روانشناسان کودک شهر تهران در ماه‌های فروردین تا شهریور سال 1401 بودند که از بین آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 45 کودک انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه مساوی 15 نفری جایگزین شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از آزمون حافظه‌کاری وکسلر(WISC-R) و  ویرایش چهارم مقیاس سوانسون، نولان و پلهام SNAP-IV بهره برده شد. برای تحلیل داده‌ها از نرمافزار SPSS و آزمون‌های تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله بازتوانی شناختی رایانه‌ای و تمرین‌های عملی عصب‌روانشناختی نسبت به گروه گواه تفاوت معنی‌داری در مرحله پس‌آزمون و پیگیری بر حافظه کاری و نشانگان بالینی کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی ایجاد کرده‌اند. نتیجه‌گیری: نتایج گویایی این است که در متغیرهای حافظه کاری و نشانگان بالینی، آموزش بازتوانی شناختی رایانه‌ای و تمرین های عملی عصب روانشناختی اثربخشی یکسانی داشته‌اند. </div>   Introduction: Considering the increase in the number of children suffering from attention deficit/hyperactivity disorder compared to previous years, as well as the need of the scientific community to have correct and accurate scientific information about this disorder, it is necessary to carry out scientific research and more detailed investigations in the society for treatment. This disorder should be treated. Aim: This research was conducted with the aim of comparing the effectiveness of computerized cognitive rehabilitation and practical neuropsychological exercises on working memory and clinical symptoms of children with attention deficit/hyperactivity disorder. Method: The research method was semi-experimental with a pre-test, post-test and follow-up plan with a control group. The population of this research was all children aged 7 to 11 with attention deficit/hyperactivity disorder who referred to pediatric psychiatrists and child psychologists in Tehran in the months of April to September 1401, and among them, 45 children were selected using a targeted sampling method. They were randomly selected and replaced in three equal groups of 15 people. To collect data, the Wechsler Working Memory Test (WISC-R), Children's Illness Symptoms Questionnaire (CSI-4), the fourth edition of the Swanson, Nolan and Pelham SNAP-IV scale and the Wechsler Children's Scale WISC-V DS21 subtest were used. SPSS software and multivariate covariance analysis tests were used for data analysis. Results: The results showed that both computerized cognitive rehabilitation intervention and neuropsychological practical exercises showed a significant difference in the post-test stage and follow-up on working memory and clinical symptoms of children with disorders. They have created attention deficit/hyperactivity disorder. Conclusion: The results show that in working memory variables and clinical symptoms, computerized cognitive rehabilitation training and practical neuropsychological exercises have the same effectiveness.   کلیدها واژه: بازتوانی شناختی رایانه‌ای, تمرین‌های عملی عصب‌روانشناختی, حافظه کاری, نشانگان‌ بالینی, اختلال نقص‌توجه/بیش-فعالی Keywords: Computerized cognitive rehabilitation, Neuropsychological practical exercises, Working memory, Clinical symptoms, Attention-deficit/hyperactivity disorder 18 33 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2515-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Ostadpour مهسا استادپور ostadpourmahsa@gmail.com 100319475328460014864 100319475328460014864 No Department of General Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran. رشته روانشناسی عمومی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Olia Emadian علیا عمادیان emadian2012@yahoo.com 100319475328460014865 100319475328460014865 Yes Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran. گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Mohammad Kazem Fakhri محمدکاظم فخری Mk.fakhri@iau.ac.ir 100319475328460014866 100319475328460014866 No Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran. گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.