Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa مقایسه کارکردهای اجرایی، پردازش حسی و نظریه ذهن در کودکان طلاق و کودکان عادی Comparison of Executive Functions, Sensory Processing and Theory of Mind in Children from Divorced Families and Ordinary Children تخصصي Special پژوهشي Research <div>مقدمه: طلاق صرفا یک رویداد نیست بلکه فرایندی است که تاثیرات کوتاهمدت و بلندمدتی را بر کودکان بهوجود میآورد.   هدف: مطالعه حاضر باهدف مقایسه کارکردهای اجرایی، پردازش حسی و نظریه ذهن در کودکان طلاق و کودکان عادی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر علی- مقایسهای بود. جامعه آماری دانشآموزان دختر و پسر مقطع ابتدایی 9 تا ۱۲ سال مناطق 5 و 18 شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود، که با روش نمونهگیری دردسترس تعداد ۱۸۰ نفر در دو گروه کودکان طلاق و کودکان عادی (هر گروه 90 نفر) جایدهی شدند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامه کارکردهای اجرایی دلیس- کاپلان (2001)، نیمرخ حسی دان (1999) و نظریه ذهن هوتچینز و همکاران (2012) استفاده شد. دادههای پژوهش با آزمون تی مستقل و از طریق نرمافزار SPSS نسخه 24 تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در حافظه‌ی کاری (08/6=t، 05/0>P)، انعطاف‌پذیری ذهنی (12/5=t، 05/0>P) و کنترل بازدارنده (16/7=t، 05/0>P)، ثبت حسی (72/6=t، 05/0>P)، حسجویی (65/4=t، 05/0>P) و حساسیت حسی (36/7=t، 05/0>P)، و سطوح نظریه ذهن شامل سطح اولیه (12/7=t، 05/0>P)، اساسی (14/7=t، 05/0>P)، و پیشرفته (32/9=t، 05/0>P) تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین کودکان عادی بیشتر از کودکان طلاق بود، اما بین میانگین اجتناب حسی در دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<P). نتیجه‌گیری: وضعیت کارکردهای اجرایی، پردازش حسی و نظریه ذهن در کودکان عادی بهتر از کودکان طلاق بود و بنابراین، استفاده از برنامههای آموزشی برای تقویت ابعاد شناختی ذهن کودکان طلاق با تاکید بر کارکردهای اجرایی، پردازش حسی و نظریه ذهن میتواند بر بهبود عملکرد شناختی آنها مؤثر باشد.   </div>       Introduction: Divorce is not only an event but also a process that has short-term and long-term effects on children. Aim: The present study was conducted to compare executive functions, sensory processing and theory of mind in children from divorced families and ordinary children. Method: This is causal-comparative research. The statistical population included 180 male and female students between 9 and 12 years old in Districts 5 and 18 of Tehran in the academic year 2021-2022 selected by convenience sampling method and divided in two groups of children from divorced families and ordinary children (n=90 in each group). For data collection, Executive Function System (D-KEFS) (Delis, Kaplan, & Kramer, 2001), Sensory Profile (Dunn, 1999) and Theory of Mind (Hutchins et al., 2012) were used. The research data was analyzed by independent t-test and SPSS 24. Results: The results showed a significant difference in working memory (t=6.08, P<0.05), mental flexibility (t=5.12, P<0.05), inhibitory control (t=7.16, P<0.05), sensory register (t=6.72, P<0.05), sensation-seeking (t=4.65, P<0.05) and sensory sensitivity (t=7.36, P<0.05), and theory of mind levels including level 1 (t=7.12, P<0.05), level 2 (t=7.14, P<0.05), and level 3 (t=9.32, P<0.05). The mean of ordinary children was higher than that of children from divorced families, but no significant difference was observed in the mean of sensory avoiding in both groups (P˃0.05). Conclusion: The status of executive functions, sensory processing and theory of mind in normal children was better than that of children from divorced families. Therefore, the use of educational programs to strengthen cognitive dimensions of the mind of children from divorced families with emphasis on executive functions, sensory processing and theory of mind can be effective on improving their cognitive performance.   کارکرد اجرایی, پردازش حسی, نظریه ذهن, طلاق executive function, sensory processing, theory of mind, divorce 110 124 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2351-1&slc_lang=fa&sid=1 Hora Alirahmzadeh حورا علیرحم زاده Hora.Alirahmzadeh@gmail.com 100319475328460015374 100319475328460015374 Yes Department of Counseling, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مشاوره، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ali Abedini علی عابدینی ali.abedini2013@yahoo.com 100319475328460015375 100319475328460015375 No Department of Psychology, Arsanjan Branch, Islamic Azad University, Fars, Iran گروه روانشناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران Fatemeh Shokri فاطمه شکری Fatemehshokri1397@gmail.com 100319475328460015376 0009-0000-1941-0868 No Department of Psychology, Mazandaran Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran. گروه روانشناسی ، واحد مازندران، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران masoud Rostami مسعود رستمی Mdrostami2009@edpsy.usb.ac.ir 100319475328460015377 100319475328460015377 No assistant professor, department of psychology , faculty of educational sciences and psychology , university of sistan and baluchestan , iran, zahedan گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران.