fa تدوین برنامه مداخله‌ای بهنگام مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری ویژه کودکان طلاق دارای اختلالات عاطفی- رفتاری و اثربخشی آن بر پرخاشگری کودکان طلاق تخصصي Special پژوهشي Research <div> <div> <div class="msocomtxt" id="_com_8" language="JavaScript" on="" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>مقدمه:</strong> طلاق یکی از مهمترین عوامل ایجاد تنش و فشار بر روی کودکان است.<span style="font-family:"B Zar""></span><br> <strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تدوین برنامه مداخله‌&shy;ای مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری ویژه کودکان طلاق دارای اختلالات عاطفی- رفتاری و بررسی اثربخشی آن بر پرخاشگری کودکان طلاق انجام شد.<br> <strong>روش:&nbsp;</strong>طرح پژوهش از نوع آمیخته (کیفی- کمی) بود. جامعه آماری بخش کیفی&shy; شامل مقالات و متون مرتبط با کودکان طلاق و همچنین کلیه اساتید دانشگاه و متخصصان اختلالات روانشناختی کودکان و بخش کمی شامل، کلیه کودکان دختر خانواده&shy;‌های طلاق شهر آستانه&shy; اشرفیه در سال ۱۴۰۱ بود، که تعداد ۳۰ کودک به روش هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. برنامه مداخله ۱۲ جلسه&shy; ۹۰ دقیقه‌&shy;ای، هفته&shy;‌ای ۲ جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل چک لیست رفتاری کودک آخنباخ (۲۰۰۱) و پرسشنامه پرخاشگری کودکان شهیم (۱۳۸۵) بود. تجزیه و تحلیل داده‌&shy;ها در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد.<br> <strong>یافته‌&shy;ها:</strong> نتایج نشان داد که روایی محتوایی برنامه مداخله&shy; معادل ۰/۷۵ تا ۱ است، و بین میانگین نمره‌&shy;های پیش‌آزمون و پس‌&shy;آزمون دو گروه در پرخاشگری تفاوت معنادار وجود دارد (۰/۰۱></span><span style="font-family:Times New Roman;">P</span><span style="font-family:Tahoma;">). به طور کلی برنامه مداخله&shy;‌ای بهنگام مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری ویژه کودکان طلاق بر پرخاشگری کودکان طلاق تاثیر معنادار داشت (۰/۰۱></span><span style="font-family:Times New Roman;">P</span><span style="font-family:Tahoma;">).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته&shy;‌ها برنامه مداخله&shy;‌ای تدوین شده بر پرخاشگری کودکان طلاق موثر بود؛ بنابراین می&shy;‌توان از این برنامه به&shy; عنوان برنامه‌&shy;ای موثر برای کاهش پرخاشگری کودکان طلاق استفاده نمود.</span></span><br> <illegal tag=""> </illegal></div> </div> </div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Divorce is one of the most important causes of tension and pressure on children.<span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span><br> <strong>Aim:</strong> The research aimed to develop of early intervention program based on cognitive-behavioral theory for divorced children with emotional-behavioral disorders and its effectiveness in aggression of divorced children.<br> <strong>Method:</strong> The research scheme was mixed (qualitative-quantitative). The statistical population in qualitative part consisted of articles and documents related to divorced children and all the professors and specialists in children&rsquo;s psychological disorders and quantitative part consists of all the girls of divorced families of Astaneh-ashrafiyeh in 2022. Moreever 30 people were selected by purposive sampling and randomly replaced in experimental and control groups. The intervention program was performed in 12 sessions of 90 minutes, two session per week for experimental group. Instruments included Achenbach&rsquo;s Children Behavioral Check list (2001) and Shahim&rsquo;s Primary School Aggression Questionnaire (2006). The data in the qualitative part were analyzed by thematic analysis and in the quantitative part by multivariate analysis of covariance. <span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span><br> <strong>Result:</strong> The results showed the content validity of the intervention program was equal to 0.75 up to 1 and there is significant difference between the pre-test and post-test scores of the groups in aggression (P<0.01). In general, the early intervention program based on cognitive-behavioral theory for divorced children with emotional-behavioral disorders is effective on aggression in divorced children (P<0.01).<span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span><br> <strong>Conclusion:</strong> Based on findings developed intervention program was effective in aggression of divorced children. Therefore, this intervention program can be used as an effective intervention to reduce aggression of divorced children. </span></span></div> طلاق, اختلالات روانشناختی, پرخاشگری Divorce, Mental disorders, Aggression 44 57 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2292-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Asgharpour Lashkami زهرا اصغرپور لشکامی z.asgharpour94@gmail.com 100319475328460013581 100319475328460013581 No PhD Student, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Maryam Asaseh مریم اساسه Maryam.asaseh@gmail.com 100319475328460013582 100319475328460013582 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Leila Kashani Vahid لیلا کاشانی وحید lkashanimoradi@gmail.com 100319475328460013583 100319475328460013583 No Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Majid Ebrahimpour مجید ابراهیم پور majid-rmr@yahoo.com 100319475328460013584 100319475328460013584 No Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد قائنات، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران