Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa مقایسه سرزندگی تحصیلی، جو عاطفی خانواده و انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان ممتاز و عادی Comparison of academic buoyancy, family’s emotional climate, and academic motivation between excellent and average students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: یکی از مهمترین نگرانی‌های حیطه روانشناسی مدرسه، فهم چگونگی تلاش دانش‌آموزان برای رسیدن به موفقیت تحصیلی است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه جو عاطفی خانواده، انگیزش و سرزندگی تحصیلی در دانش‌آموزان ممتاز و عادی انجام شد. روش: روش پژوهش علی- مقایسه‌ای بود. جامعه آماری دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول مناطق ۵، ۱۸ و ۲۲ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بود، که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد ۳۰۰ نفر از دانش‌آموزان این مناطق (هر گروه ۱۵۰ نفر) انتخاب گردید. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه جو عاطفی خانواده هیل برن (۱۹۶۴)، مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر (۱۹۸۰) و پرسشنامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (۲۰۰۸) استفاده شد. داده‌های پژوهش با آزمون خی‌دو، تحلیل رگرسیون و تی مستقل و از طریق نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد بین دو گروه در متغیرهای جو عاطفی خانواده و مؤلفه‌های آن شامل محبت (۰/۰۰۱>P)، نوازش (۰/۰۰۲>P)، تأیید کردن (۰/۰۰۳>P)، تجارب مشترک (۰/۰۰۳>P)، هدیه دادن (۰/۰۰۲>P)، تشویق کردن (۰/۰۰۱>P)، اعتماد (۰/۰۰۱>P) و احساس امنیت (۰/۰۰۲>P)، متغیر انگیزش تحصیلی (۰/۰۰۱>P) و سرزندگی تحصیلی (۰/۰۰۱>P) تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین دانش‌آموزان ممتاز از گروه عادی بالاتر بود. نتیجه‌گیری: در گروه دانش‌آموزان ممتاز جو عاطفی خانواده، میزان انگیزش و سرزندگی تحصیلی بالاتر از گروه عادی بود؛ بنابراین، تقویت روابط اعضای خانواده با دانش‌آموزان و قرار دادن برنامه‌های مهارتی با تأکید بر تقویت انگیزش و سرزندگی در دروس پرورشی مدارس می‌تواند بر موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان مؤثر باشد. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: One of the most important concerns in school psychology is understanding how students strive for academic success. Aim: The present study aimed to compare the family’s emotional climate, academic motivation, and academic buoyancy between excellent and average students. Method: In this causal-comparative research, the statistical population consisted of male students in the first year of middle school in districts 5, 18, and 22 of Tehran, Iran, during the academic year 2021-2022. A multistage cluster sampling method was used to recruit 300 students (n=150 per group) from these districts. Data were collected using the Family Emotional Climate Questionnaire by Hill (1964), Harter's Academic Motivation Scale (1980), and Martin and Marsh's (2008) Academic Buoyancy Scale. The collected data were analyzed using Chi-square test, regression analysis, and independent t-test in SPSS-21. Results: The results indicated a significant difference between the two groups in terms of the family’s emotional climate and its components, including love (P<0.001), caressing (P<0.002), approval (P<0.003), shared experiences (P<0.003), gift-giving (P<0.002), encouragement (P<0.001), trust (P<0.001), and sense of security (P<0.002). Additionally, there were significant differences between the two groups regarding the variables of academic motivation (P<0.001) and academic buoyancy (P<0.001), with the mean scores of excellent students being higher than those of the average group. Conclusion: In the group of excellent students, the family’s emotional climate, academic motivation, and academic buoyancy were higher than those of the average group. Therefore; strengthening the relationship between family members and students, besides implementing skill development programs that focus on enhancing academic motivation and buoyancy in school education, can have a significant impact on the academic success of students.</div> انگیزش, خانواده, عاطفه, سرزندگی, دانش‌آموز Motivation, Family, Emotion, Happiness, Student 55 68 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2227-2&slc_lang=fa&sid=1 Farideh Hosseinsabet فریده حسین ثابت Farideh_hosseinsabet@yahoo.com 100319475328460013108 100319475328460013108 Yes Associate Professor, Clinical and General Psychology Department, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی بالینی و عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران