Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa ارائه مدل مسئولیت‌پذیری براساس سبک‌های هویت با نقش میانجی‌گری خودپنداره در دانشجویان دانشگاه‌های تهران Development of a responsibility model based on identity styles with the mediating role of self-concept for the students of Tehran Universities تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: مسئولیت‌پذیری دانشجویان اثر تعیین کننده بر پیشرفت تحصیلی، موفقیت شغلی و سرنوشت جامعه دارد؛ بنابراین بررسی عوامل تأثیرگذار بر مسئولیت‌پذیری آن‌ها ضروری به نظر می‌رسد. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل مسئولیت‌پذیری براساس سبک‌های هویت با نقش میانجی‌گری خودپنداره انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع همبستگی به شیوه تحلیل مسیر بود. جامعه پژوهش حاضر تمامی دانشجویان در حال تحصیل دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی و آزاد واحد علوم تحقیقات تهران در سال ۱۴۰۱ بودند. تعداد ۴۱۱ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه مسئولیت‌پذیری کردلو (۱۳۹۵)، پرسشنامه سبک هویت (۱۹۸۹) و مقیاس خودپنداره راجرز (۱۹۵۷) بود. جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار AMOS نسخه ۲۴ و SPSS نسخه ۲۵ و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته‌ها: ضرایب همبستگی محاسبه شده بین سبک‌های هویت اطلاعاتی، هنجاری و همچنین خودپنداره با مسئولیت‌پذیری مثبت و معنی‌دار و همبستگی بین سبک هویت سردرگم/ اجتنابی با مسئولیت‌پذیری منفی و معنی‌دار بود (۰/۰۱>p). همچنین ضرایب مربوط به تأثیر غیرمستقیم سبک هویت اطلاعاتی (t=۵/۱۷, β=۰/۰۲۸)، سبک هویت هنجاری (t=۴/۳۲, β=۰/۰۴۷) و سبک هویت سردرگم/ اجتنابی (t=-۳/۲۷, β=-۰/۰۵۶) با میانجی‌گری خودپنداره بر مسئولیت‌پذیری معنی‌دار بود (۰/۰۵>p). ضرایب مسیر مستقیم هر سه سبک هویت نیز در پیش‌بینی مسئولیت‌پذیری معنی‌دار بود (۰/۰۱>p). نتیجه‌گیری: نتایج نشان دهنده آن است که خودپنداره براساس سبک‌های هویت، مسئولیت‌پذیری را میانجی‌گری می‌نماید؛ بنابراین متولیان امر باید سعی کنند نسبت به مسئولیت‌پذیری دانشجویان براساس سبک‌های هویت تدابیر لازم را اتخاذ نمایند.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Students’ sense of responsibility has a substantial impact on their academic and professional progress, as well as the future of their society. Therefore, it is necessary to examine and identify factors influencing their sense of responsibility. Aim: The present study aimed to propose a model of responsibility based on identity styles with the mediating role of self-concept. Method: In this correlational study, the path analysis method was applied. The study population consisted of all students of Tehran University of Medical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, and Science and Research Branch of Islamic Azad University in 2022. A total of 411 students were selected via random cluster sampling. The data collection tools were Kurdlo's Responsibility Questionnaire (2015), Identity Style Inventory (1989), and Rogers’ Self-Concept Scale (1957). Pearson's correlation coefficient test was carried out using AMOS version 24 and SPSS version 25 for statistical analysis. Results: The correlation coefficients indicated significant positive correlations between informative and normative identity styles and the sense of responsibility, with the mediating role of self-concept, while the diffuse/avoidant identity style had a significant negative correlation with the sense of responsibility (P<0.01). Moreover, the coefficients were significant for the indirect effects of informative identity style (β=0.028, t=5.17), normative identity style (β=0.047, t=4.32), and diffuse/avoidant identity style (β=-0.056, t=-3.27) on the students’ sense of responsibility, with the mediating role of self-concept (P<0.05). The direct path coefficients for all three identity styles in predicting responsibility were also significant (P<0.01). Conclusion: The present results showed that self-concept mediated the students’ sense of responsibility based on identity styles. Therefore, authorities should take the necessary measures to improve the students’ sense of responsibility, depending on their identity styles.</div> مسئولیت‌پذیری, سبک‌های هویت, خودپنداره Responsibility, Identity styles, Self-concept 90 102 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2223-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Fatemeh Mousavi سیده فاطمه موسوی Yektamahtab364@yahoo.com 100319475328460011784 100319475328460011784 No PhD Student, Department of Counseling, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران Parinaz Benisi پری ناز بنیسی Parenazbenisi2017@gmail.com 100319475328460011785 100319475328460011785 Yes Associate Professor, Department of Psychology, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Hassan Shahrakipour حسن شهرکی پور Hshahrakipour44@gmail.com 100319475328460011786 100319475328460011786 No Associate Professor, Department of Educational Management, Roudehen Branch, Islamic Azad University,Roudehen, Iran دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران