fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با رفتار درمانی دیالکتیک بر خودشناسی انسجامی، تنظیم هیجان و کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>مقدمه:</strong> بیماری&shy;‌های مزمن کلیوی از جمله مشکلات، تهدید کننده سلامت جسمی و روانی است.<br> <strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مقایسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با رفتار درمانی دیالکتیک بر خودشناسی انسجامی، تنظیم هیجان و کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی بود. <span lang="FA" style="font-family:"B Zar""></span><br> <strong>روش:</strong> روش پژوهش نیمه&shy;‌آزمایشی با طرح پیش‌&shy;آزمون، پس‌&shy;آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل بیماران همودیالیزی بیمارستان&shy;‌های شفا و کلینیک جوادالائمه شهر کرمان در سال ۱۴۰۱ بود. براساس روش نمونه&shy;‌گیری در دسترس ۴۵ نفر انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک) و یک گروه گواه جایگزین شدند (هر گروه ۱۵ نفر). ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودشناسی انسجامی قربانی (۲۰۰۸)، تنظیم هیجان گروس (۲۰۰۳) و کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (۱۹۹۶) بود. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون&shy;‌های آماری تحلیل کوواریانس تک متغیره، آزمون تعقیبی توکی و نرم&shy;‌افزار </span><span style="font-family:Times New Roman;">SPSS</span><span style="font-family:Tahoma;"> نسخه ۲۴ استفاده شد.<br> <strong>یافته‌&shy;ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین نمرات گروه گواه و آزمایش تفاوت معناداری وجود دارد (۰/۰۰۱></span><span style="font-family:Times New Roman;">P</span><span style="font-family:Tahoma;">). در مقایسه با گروه گواه، گروه&shy;‌های آزمایشی خودشناسی انسجامی، تنظیم هیجان و کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی را بهبود بخشیدند. با وجود اینکه بین دو رویکرد آزمایشی تفاوت معناداری وجود نداشت؛ اما تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نسبت به رفتار درمانی دیالکتیک اندکی بیشتر بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک روش&shy;‌هایی مناسب در افزایش خودشناسی انسجامی، تنظیم هیجان و کیفیت زندگی در بیماران همودیالیزی بود؛ لذا پیشنهاد می&shy;‌گردد از این درمان&shy;‌ها در کنار سایر درمان&shy;‌های پزشکی استفاده شود.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Chronic kidney diseases are one of the problems that threaten people&#39;s physical and psychological health.<br> <strong>Aim:</strong> The present study aims to compare the effectiveness of acceptance and commitment therapy and dialectical behavioral therapy on coherent self-knowledge, emotional regulation and life quality of hemodialysis patients.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Method:</strong> The present study is a semi-experimental one with a pre-test, post-test and a control group design. The statistical population of this research was hemodialysis patients of Shafa Hospital and Javad Al-Aima Clinic in Kerman in 2022. For this research 45 hemodialysis patients were selected using convenience sampling and randomly placed into two experimental groups of effectiveness of acceptance and commitment therapy and dialectical behavioral therapy and a control group. The research tools included Qorbani Coherent Self-knowledge (2008), Gross Emotional Regulation (2003) and World Health Organization Life Quality (1996) Questionnaire. The collected data were analyzed using covariance analysis or ANACOVA statistical exams, Tukey&#39;s b post Hoc exam using SPSS-24 statistical software.<br> <strong>Results:</strong> The result of covariance analysis showed significance difference between the experimental and control groups as (P<0.001). Compare to the control group, improvements were observed in coherent self-knowledge, emotional regulation and life quality of hemodialysis patients participated in both experimental groups.<br> <strong>Conclusion:</strong> Acceptance and commitment therapy and dialectical behavioral therapy, are proper methods in increasing coherent self-knowledge, emotional regulation and life quality of hemodialysis patients. It is recommended that these approaches can be used alongside other medical treatments.</span></span></div> درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, رفتار درمانی دیالکتیک, حس انسجام, هیجان, کیفیت زندگی Acceptance and commitment therapy, Dialectical behavior therapy, Sense of coherence, Emotions, Quality of life 131 146 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2181-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojgan Rouhi مژگان روحی Mojgan_rouhi2020@yahoo.com 100319475328460012220 100319475328460012220 No PhD Student, Department of Psychology, Zarand Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران Alireza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی A.manzari@iauk.ac.ir 100319475328460012221 100319475328460012221 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران Mahshid Tajrobehkar مهشید تجربه‌کار M.tajrobehkar@uk.ac.ir 100319475328460012222 100319475328460012222 No Assistant Professor, Department of Psychology, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران