Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry

fa تحلیل مسیر اثر سرشت‌های هیجانی بر نشانه‌های اختلال سلوک در نوجوانان: بررسی نقش میانجی نشخوار خشم A path analysis of the effects of emotional temperaments on symptoms of conduct disorder in adolescents: An investigation of the mediating role of anger rumination تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: سرشت‌های هیجانی به طور ثابتی با آسیب‌شناسی روانی ارتباط داشته و به عنوان عوامل آسیب‌پذیر‌کننده برای تعداد زیادی از اختلالات روانشناختی مطرح می‌باشند، در حالی‌که مکانیسم‌های زیربنایی این ارتباط چندان روشن نیست.  هدف: هدف مطالعه حاضر تحلیل مسیر اثر سرشت‌های هیجانی بر نشانه‌های اختلال سلوک در نوجوانان با بررسی نقش میانجی نشخوار خشم بود. روش‌: روش این مطالعه، توصیفی از نوع همبستگی بود که به روش مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره‌های اول و دوم متوسطه شهر ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بود. تعداد ۲۲۰ نفر به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب و به پرسشنامه توانایی‌ها و مشکلات (۲۰۰۳)، مقیاس مرکب سرشت‌های عاطفی هیجانی (۲۰۱۲) و مقیاس نشخوار خشم (۲۰۰۱) پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آماره‌های توصیفی با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و برای آزمون فرضیات از تحلیل مسیر با نرم‌افزار SmartPLS نسخه ۳ استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که سرشت‌های فعال‌سازی (۰/۰۱>p؛ ۰/۲۱=ß) و حساسیت (۰/۰۱>p؛ ۰/۲۶=ß) اثر مثبت مستقیم و سرشت‌های کنترل (۰/۰۱>p؛ ۰/۲۹-=ß)، مقابله (۰/۰۱>p؛ ۰/۱۸-=ß) و بازداری (۰/۰۱>p؛ ۰/۱۱-=ß) اثر منفی مستقیمی بر نشانه‌های سلوک دارند. سرشت‌های فعال‌سازی (۰/۰۵>p؛ ۰/۲۱=ß)، بازداری (۰/۰۱>p؛ ۰/۱۱=ß) و حساسیت (۰/۰۱>p؛ ۰/۳۶=ß) اثر مثبت مستقیم ولی سرشت‌های مقابله (۰/۰۱>p؛ ۰/۴۵-=ß) و کنترل (۰/۰۵>p؛ ۰/۲۸-=ß) اثر منفی مستقیمی بر نشخوار خشم دارند. نتایج اثرات غیرمستقیم نیز نشان داد که نشخوار خشم میانجی روابط سرشت‌های هیجانی با اختلال سلوک می‌باشد (۰/۰۵>p). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که سرشت‌های فعال‌سازی و حساسیت عامل خطر و سرشت‌های کنترل، مقابله و بازداری عامل حفاظتی در برابر اختلال سلوک می‌باشند و سرشت‌های هیجانی با واسطه‌گری نشخوار خشم بر اختلال سلوک اثر می‌گذارند.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Emotional temperaments are consistently associated with psychopathology and recognized as a risk factor for many psychological disorders. However, the underlying mechanisms of this relationship remain unclear. Aim: This study aimed to conduct a path analysis of the effects of emotional temperaments on the symptoms of conduct disorder in adolescents by investigating the mediating role of anger rumination. Method: This descriptive, correlational study was conducted by the structural equation modeling method. The statistical population consisted of all first- and second-grade high school students in Urmia, Iran, in 2020-2021 academic years. A total of 220 students were selected by the multistage random sampling method and completed the Strengths and Difficulties Questionnaire (2003), Affective and Emotional Composite Temperaments Scale (2011), and Anger Rumination Scale (2001). Descriptive statistics were calculated to analyze the collected data in SPSS version 27, and a path analysis was performed using SmartPLS version 3 to test the study hypotheses. Results: The emotional temperaments of activation (β=0.21, p<0.01) and sensitivity (β=0.26, p<0.01) had direct positive effects on the symptoms of conduct disorder, whereas temperaments of control (β=-0.29, p<0.01), coping (β=-0.18, p<0.01), and inhibition (β=-0.11, p<0.01) had direct negative effects on these symptoms. The temperaments of activation (β=0.21, p<0.05), inhibition (β=0.11, p<0.01), and sensitivity (β=0.36, p<0.01) had direct positive effects on anger rumination, while the temperaments of control (β=-0.45, p<0.01) and coping (β=-0.28, p<0.05) had direct negative effects on this variable. The results pertaining to the indirect effects of temperaments also indicated that anger rumination mediated the relationship between emotional temperaments and symptoms of conduct disorder (p<0.05). Conclusion: The results of the present study revealed that the temperaments of activation and sensitivity were risk factors for conduct disorder, whereas the temperaments of control, coping, and inhibition were protective factors for it. Besides, anger rumination mediated the effects of emotional temperaments on conduct disorder.</div> اختلال سلوک, سرشت, نشخوار خشم Conduct disorder, Temperament, Anger rumination 5 18 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-297-4&slc_lang=fa&sid=1 Fazeleh Heidari فاضله حیدری Heidari_fazeleh@yahoo.com 100319475328460011753 100319475328460011753 No PhD Student, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Mohammad Narimani محمد نریمانی Narimani@uma.ac.ir 100319475328460011754 100319475328460011754 No Professor, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Seyfollah Modabber سیف‌اله مدبر S_modabber@uma.ac.ir 100319475328460011755 100319475328460011755 No Assistant Professor, Department of law, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استادیار، گروه حقوق، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Basharpoor سجاد بشرپور Basharpoor_sajjad@uma.ac.ir 100319475328460011756 100319475328460011756 Yes Professor, Department of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران