fa رابطه‌ی پریشانی روانشناختی و علائم جسمانی سوء هاضمه عملکردی با نقش میانجی‌گری تصاویر ذهنی مرتبط با درد، حساسیت احشایی، فاجعه‌آفرینی درد و خودکار‌آمدی درد تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>مقدمه: </strong>سوء هاضمه عملکردی جزء گروهی از اختلالات گوارشی است که علائم روانی در بروز آن نقش قابل توجهی دارد.<strong><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> <strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه‌ی پریشانی روانشناختی و علائم جسمانی سوء هاضمه عملکردی با نقش میانجی‌گری تصاویر ذهنی مرتبط با درد، حساسیت احشایی، فاجعه‌آفرینی درد و خودکارآمدی درد انجام شد.<br> <strong>روش: </strong>پژوهش حاضر به روش توصیفی- مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به سوء هاضمه عملکردی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های گوارشی شهر اصفهان در سال ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بود که ۳۶۳ نفر از بین آن‌ها با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس، شاخص سوء هاضمه نپین، پرسشنامه تصاویر ذهنی درد مزمن، شاخص حساسیت احشایی، مقیاس فاجعه‌آفرینی درد و پرسشنامه خودکارآمدی درد مزمن بود. از نرم‌&shy;افزارهای </span><span style="font-family:Times New Roman;"><span dir="LTR">Smart-PLS</span></span><span style="font-family:Tahoma;">، </span><span style="font-family:Times New Roman;"><span dir="LTR">SPSS</span></span><span style="font-family:Tahoma;"> نسخه ۲۳، شاخص‌های توصیفی و معادلات ساختاری برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.<span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها نشان داد مسیر مستقیم پریشانی روانشناختی (۰/۳۲۹)، تصاویر ذهنی مرتبط با درد (۰/۳۹۶) و فاجعه‌آفرینی درد (۰/۲۳۴) به علائم جسمانی معنی‌دار بود. همچنین مسیر غیرمستقیم پریشانی روانشناختی به علائم جسمانی با میانجی‌گری تصاویر ذهنی مرتبط با درد (۰/۰۵۲)، فاجعه‌آفرینی درد (۰/۲۳۱)، خودکارآمدی درد بر تصاویر ذهنی مرتبط با درد (۰/۰۵۸) و حساسیت احشایی بر تصاویر ذهنی مرتبط با درد (۰/۲۴۶) معنی‌دار بود.<span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج نشان داد تصاویر ذهنی مرتبط با درد، حساسیت احشایی، فاجعه‌آفرینی درد و خودکارآمدی درد نقش واسطه‌ای میان پریشانی روانشناختی و علائم جسمانی سوء هاضمه عملکردی دارد. پیشنهاد می‌شود این عوامل در برنامه‌های درمانی بیماران گنجانده شود تا به تبع آن از عود مجدد بیماری، تشدید علائم و &nbsp;بار بیماری کاسته شود.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Functional dyspepsia is a group of gastrointestinal disorders in which the psychological symptoms play a significant role in their incidence.<br> <strong>Aim:</strong> The aim of this study is determination of the relationship between psychological distress and physical symptoms of functional dyspepsia with the mediating role of pain-related mental imagery, visceral sensitivity, pain catastrophizing and pain self-efficacy.<br> <strong>Method:</strong> The present study is conducted using the descriptive cross-sectional method. The statistical population includes all patients with functional dyspepsia referred to gastrointestinal clinics of Isfahan in 2021-2022. The statistical population consists of 363 people who are selected by the convenience sampling. Instruments include Depression Anxiety Stress Scale, Nepin Dyspepsia Index, Chronic Pain Mental Image Questionnaire, Visceral Sensitivity Index, Pain Catastrophizing Scale and Chronic Pain Self-Efficacy Questionnaire. Software such as smart-PLS, SPSS-23 and descriptive indices and structural equations are used for data analysis.<br> <strong>Results: </strong>Results showed that the direct path of psychological distress (0.329), pain-related mental imagery (0.396) and pain catastrophizing (0.234) to physical symptoms were significant. Also, the indirect paths from psychological distress to physical symptoms through the mediating pain-related mental imagery, pain catastrophizing, and self-efficacy on pain-related mental imagery and visceral sensitivity on pain-related mental imagery with values of 0.052, 0.231, 0.058 and 0.246 respectively had significant relations.<br> <strong>Conclusion:</strong> The results show that the pain-related mental imagery, visceral sensitivity, pain catastrophizing and pain self-efficacy play a mediating role between the psychological distress and physical symptoms of functional dyspepsia. It is suggested that these factors are included in patients treatment plans to reduce recurrence, exacerbation of symptoms and burden of the disease.</span></span></div> سوء هاضمه, پریشانی روانشناختی, فاجعه‌آفرینی, خودکار‌آمدی Dyspepsia, Psychological distress, Catastrophization, Self-efficacy 98 113 http://shenakht.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1724-1&slc_lang=fa&sid=1 Sepehr Mohajerani سپهر مهاجرانی S.mohajerani@urmia.ac.ir 10031947532846008874 10031947532846008874 No Ph.D Student, Department of Psychology, Urmia University, Urmia, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Ali Issazadegan علی عیسی زادگان Aliessazadegan10@yahoo.com 10031947532846008875 10031947532846008875 Yes Professor, Department of Psychology, Urmia University, Urmia, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Esmaiel Soleimani اسماعیل سلیمانی e.soleimani@urmia.ac.ir 10031947532846008876 10031947532846008876 No Associate Professor, Department of Psychology, Urmia University, Urmia, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Ziba Khoram زیبا خرم Drzibakhoram@yahoo.com 10031947532846008877 10031947532846008877 No Gastroenterology Sub-specialist, Department of Internal Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran فوق تخصص گوارش، گروه داخلی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران